Organen

Geplaatst op door
chavannesAfgelopen zondag, 11 maart, vond de presentatie plaats van twee nieuwe boekjes rond het thema van de menselijke organen, van Uitgeverij Pentagon.

Van Matthijs Chavannes verscheen Orgaantransplantatie en -donatie : Een spirituele visie, een onderwerp waar hij zich al lang mee heeft beziggehouden en waarover hij eerder schreef in het blad Motief.
Als je een spirituele kijk op mens en wereld hebt en het menselijk lichaam ziet als meer dan een ingewikkelde machine, wat betekent dat dan voor je kijk op dit vraagstuk?

organen

Wie een antwoord hoopt te krijgen vóór of tegen orgaandonatie zal bedrogen uitkomen. Die beslissing zal ieder zelf moeten nemen.
Maar als de organen een rol spelen die verder gaat dan de biochemische aspecten van de stofwisseling en van belang is voor de diverse, ook karmische, aspecten van onze herinneringen, dan roept dit vragen op over de mogelijke gevolgen van een orgaantransplantatie.
Tegelijk met dit boekje verscheen er in de reeks Kleine Steiners, quasi als uitgebreide voetnoot, een voordracht van Rudolf Steiner, onder de titel Organen innerlijk gezien (voordracht van 2 juli 1921, uit GA 205).

Matthijs Chavannes: 
Orgaantransplantatie en -donatie : Een spirituele visie
52 p. ISBN 978-94-90455-1. € 12,50

Rudolf Steiner: Organen innerlijk gezien
41 p. ISBN 978-94-90455-37-8. – € 10,00

(Herman)

Zware kost

Geplaatst op door

Op de 151e verjaardag van Rudolf Steiner wil ik wijzen op twee potentieel interessante publicaties, die afgelopen najaar in Duitsland verschenen. Zij zijn een indicatie voor het feit dat er vanuit academische milieus langzaamaan toch meer belangstelling komt voor leven en werk van Rudolf Steiner.
In dit geval gaat het om filosofische werken van het soort dat in Nederland niet zo snel lezers zal vinden. Deze filosofische berglucht is niet onze natuurlijke intellectuele habitat.
Een uitvoerige bespreking moet u hier ook niet verwachten. Daarvoor is ondergetekende niet echt toegerust. En was hij dat wel, dat nog zou lezing van beide werken daarvoor noodzakelijk zijn en daar zal het niet op korte termijn van komen.

traub

Het eerste boek is getiteld “Philosophie und Anthroposophie. Die philosophische Weltanschauung Rudolf Steiners. Grundlegung und Kritik“. De auteur, Hartmut Traub, is iemand die zich vooral met de filosofie van Fichte heeft beziggehouden. Op 1040 (!) bladzijden doet hij een uitvoerige poging om het filosofische werk van Rudolf Steiner, vooral de Filosofie der Vrijheid en Waarheid en Wetenschap, zowel in hun oorspronkelijke vorm als in de door Steiner zelf verzorgde latere herdrukken, grondig te analyseren en te beoordelen. Het is voor het eerst en daarom verheugend dat dit aspect van Steiners werk vanuit de filosofische vakwereld serieus wordt genomen. Uit de inleiding, waarin de conclusies alvast worden samengevat, krijg je wel de indruk dat er volgens de auteur veel is aan te merken op de consistentie en steekhoudendheid van Steiners filosofische werken, en helemaal op de manier waarop ‘de antroposofen’ hiermee zijn omgegaan. Maar in hoeverre deze conclusies juist zijn en de ietwat pedante toon van de auteur rechtvaardigen, moet ik hier in het midden laten. We zullen eerst maar de recensies in ‘de bladen’ afwachten. Een eerste bespreking, van Ansgar Martins, is hier en hier te lezen.

f_rster

Het tweede boek draagt de intrigerende titel “Die 25 Jahre der Philosophie“. Het is van de hand van Eckart Förster, o.a. hoogleraar filosofie aan de Johns Hopkins University in Baltimore. Hij is een academische filosoof met een antroposofische achtergrond, getuige zijn interessante artikel in Die Drei over Steiners zgn. Bologna-voordracht, dat op het weblog van Michel Gastkemper is te vinden, onder het kopje Bologna.
Om het kort te houden citeer ik hier ter verklaring van de titel de tekst van de website van de uitgever:
“Kant behauptete, dass es vor der “Kritik der reinen Vernunft” von 1781 gar keine Philosophie gegeben habe, und 1806 erklärte Hegel, dass die Philosophie nun beschlossen sei. Hätten beide mit ihren Behauptungen recht gehabt, würde sich die Geschichte der Philosophie, die wir normalerweise auf zweieinhalb Jahrtausende berechnen, auf 25 Jahre reduzieren.

“Die 25 Jahre der Philosophie” ist der Versuch, den Gedanken, dass die Philosophie 1781 beginnt und 1806 beschlossen ist, nachzuvollziehen und zu verstehen. Eckart Förster untersucht die Gründe, die Kant und Hegel zu ihren Aussagen bewegt haben, sowie die Schritte, die in so kurzer Zeit von Kants ‘Anfang’ zu Hegels ‘Ende’ führen konnten. Er kommt zu dem überraschenden Ergebnis, dass sowohl Kant als auch Hegel in einem unerwarteten aber gewichtigen Sinn recht haben.”

Steiner komt  in dit boek niet ter sprake en wordt alleen in de literatuuropgave genoemd. Maar de beschouwing mondt uit in de mogelijke voortzetting van de filosofie als ‘scientia intuitiva’, waarbij o.a. het gedachtegoed van Goethe een prominente rol speelt. En daarmee komt Steiner impliciet in beeld. Het zal ook niet zonder betekenis zijn dat het boek is opgedragen aan Frank Teichmann.
Een Engelse uitgave zal in de loop van dit jaar verschijnen.

Hartmut Traub: Philosophie und Anthroposophie. Die philosophische Weltanschauung Rudolf Steiners. Grundlegung und Kritik.
Stuttgart : Kohlhammer, 2011. – 1040 p.
ISBN 987-3-17-022019-5. – € 84,95

Eckart Förster: Die 25 Jahre der Philosophie.
Frankfurt am Main : Klostermann, 2011. – 400 p.
(Philosophische Abhandlungen ; Band 102)
ISBN 978-3-465-03710-1. – € 52,95

(Herman)

Het is een boek

Geplaatst op door

Engels prentenboek: Lane Smith: It’s a book. € 12,95
Engels kartonboekje: It’s a little book. € 8,95
Nederlands prentenboek: Het is een boek. € 11,95

Kerstkoopzondag 18 december

Geplaatst op door

Invitatie en douceurtje

Zoals u al kon lezen in onze laatste nieuwsbrief bent u meer dan welkom op zondag 18 december van 12.00 uur tot 16.00 uur. Er staat thee, koffie of warme chocola voor u klaar, met echte Kerststol.
Er zijn mooie boeken voor onder de boom, het is hier behaaglijk en er is gelegenheid elkaar te ontmoeten.
Voor klanten die hier niet kunnen komen en toch in winterse koude dagen een boek willen hebben: tot en met 14 januari berekenen we u geen portokosten.

We wensen u fijne kerstdagen en een heel gelukkig nieuwjaar.

Inge Ebbinge & Herman Boswijk

Gezondheidszorg

Geplaatst op door

De Hogeschool Leiden wordt steeds meer hét centrum van antroposofisch beroepsonderwijs in Nederland. De opleiding Kunstzinnige Therapie is daar al langere tijd gevestigd. De komende jaren zullen de opleidingen van Hogeschool Helicon – de Pabo, de Euritmie-academie en de Opleiding docent muziek – ook daarheen verhuizen.
Daarnaast is aan de Leidse Hogeschool sinds 2007 het Lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg actief, onder leiding van Erik Baars, die recentelijk promoveerde aan Wageningen Universiteit. Meer informatie daarover op het weblog van Michel Gastkemper, die de afgelopen jaren al regelmatig berichtte over de activiteiten in Leiden.
De opgaven van het Lectoraat worden op haar website zo omschreven:

Het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg (AG) richt zich als enige lectoraat in Nederland op het kennisdomein van de antroposofische gezondheidszorg. Dankzij een netwerk met internationale, reguliere en antroposofische onderzoeksinstellingen die zich bezighouden met onderzoek naar de AG, beschikt het lectoraat over de meest recente (internationale) kennis en onderzoeken.

Het lectoraat werkt nauw samen met het AG-werkveld en werkt aan praktijkproblemen door middel van praktijkgericht onderzoek, gericht op de volgende drie centrale categorieën:

(1) het aantonen van effectiviteit en veiligheid, 

(2) het leveren en ontwikkelen van optimale kwaliteit, en 

(3) het verbeteren van de communicatie over AG.

Op 6 december verschijnen er bij Uitgeverij SWP twee nieuwe boeken vanuit deze achtergrond, die op een symposium op 9 december worden gepresenteerd.

Erik Baars en Guus van der Bie (red.) 
Health promotion: preventief en curatief : Naar een duurzame gezondheidszorg
232 pagina’s. – ISBN 9789088502903 – € 29,90

“In Health promotion: preventief en curatief stelt het lectoraat Antroposofische Gezondheidszorg een aantal belangrijke aspecten van gezondheidbevordering aan de orde; zoals: definities van gezondheid en gezondheid bevorderen, salutogenese en ‘health promotion’, chronobiologische ritmen, meetinstrumenten en analysemethoden die aansluiten bij een nieuwe definitie van gezondheid, en resultaten van empirisch onderzoek naar gezondheid bevorderen.”
(tekst van de SWP-website, waar meer info is te vinden).

Erik Baars en Auke van der Meij  
Imaginatie, Inspiratie, Intuïtie : Handboek antroposofische onderzoeksmethoden
200 pagina’s. – ISBN 9789088502897 – € 26,90

“De in Imaginatie, Inspiratie, Intuïtie opgenomen methoden en adviezen zijn ontwikkeld vanuit de antroposofie. Deze zijn van daaruit ook gericht op het verder ontwikkelen van onze waarnemingsmogelijkheden, waarmee de geestelijke dimensie van de werkelijkheid ervaarbaar wordt. Imaginatie, inspiratie, intuïtie maken ons voor die dimensie ontvankelijk.
Voor iedere professional die oordeelkundig in zijn leven en werk wil staan.”
(tekst van de SWP-website, waar meer info is te vinden).

Kort geleden verscheen bij uitgeverij Christofoor een verwante publicatie:

Erik Baars en Jaap Verheij (red.)
Duurzame gezondheidszorg : Visies en praktijkervaringen
Zeist : Christofoor, 2011. – 224 p.
ISBN 9789060386699. – € 24,50

Dit boek is het resultaat van een conferentie, georganiseerd door de zgn. Netwerk-Universiteit, een initiatief van het Bernard Lievegoed Fonds, dat antroposofisch-wetenschappelijk onderzoek wil stimuleren.
“De huidige gezondheidszorg loopt tegen velerlei grenzen aan. De kosten nemen onbeheersbaar toe, marktwerking zou een oplossing moeten bieden. Maar wie voert de regie: de overheid, de zorgverzekeraar, de altijd meer vragende patient, de zorgaanbieder? En vooral: op basis van welke visie? In dit boek geven diverse deskundigen vanuit heel verschillende invalshoeken en expertises hun visie op de mogelijke bijdrage van duurzame gezondheidszorg aan de ontwikkeling van de gezondheidszorg. Deze bijdragen vormen een veelkleurig mozaïek, met suggesties die aangeven waar winst behaald kan worden, verwoord in stellingen. Er is echter ook een eenvoudige, samenvattende boodschap: alle auteurs zijn zich bewust van het feit dat een duurzame zorg een andere manier van denken en handelen vraagt, waarin de mens centraal staat in de diverse posities van zorgvrager, zorgaanbieder en zorgregisseur. Duurzaamheid vereist ook een ander bewustzijn van alle betrokkenen bij de zorg. De auteurs denken dat alleen de consequenties van een veranderend bewustzijn kunnen helpen de zorg op termijn voor iedereen toegankelijk en menswaardig te houden.” (flaptekst)

In de reeks Gezichtspunten van het Centrum Sociale Gezondheidszorg verschenen kort na elkaar twee nieuwe brochures:

Nr. 48.
Badtherapie : De levende kracht van water
Corrian Hukema
€ 3.00

Meer info…

Nr. 49
Kanker : Een visie op ontstaan, werking en behandeling
Jan Saal
€ 3.00

Meer info…

Tot slot een publicatie waarin deze beide brochures samenkomen:

Toke Bezuijen
Uitwendige therapie in de oncologische zorg : Heilzame toepassingen uit de antroposofische verpleegkundige zorg
Reith Hendriks & Partners, 2011. – 92 p.
ISBN 9789081549394 – € 24,95

In het eerste deel van het boek wordt de oorsprong en ontwikkeling van uitwendige therapie beschreven en hoe uitwendige therapie ingrijpt op het fysieke en psychische van de mens.
Daarna volgt een beschrijving van de vier fases in een oncologisch ziekteverloop, inclusief een uitleg over wat de uitwendige therapie zowel daarin als in de rouwverwerking kan betekenen.
Het tweede deel bevat een zeer uitgebreid repertorium. Daarin worden concrete toepassingen beschreven in relatie tot veel voorkomende ziekteklachten rond kanker. Het boek besluit met een literatuuroverzicht.

Crisis…

Geplaatst op door

Nadat in 1913 werd begonnen met de bouw van het eerste Goetheanum in Dornach bij Bazel, i.p.v. in München, bleek dat in daaropvolgende decennia van oorlog en crisis een gelukkige wending van het lot te zijn geweest. Zwitserland bleef veel ellende bespaard. En nog altijd heeft Zwitserland een vergelijkbare uitzonderingspositie. Dat blijkt nu ook zijn nadelen te hebben, zoals wij dankzij Johan Cruyff natuurlijk al lang wisten.
Zwitserland doet niet mee met de euro en één van de gevolgen van de huidige casino-kapitalisme-crisis is, dat de waarde van de Zwitserse Frank sterk is overgewaardeerd. Begin 2008 kreeg je 1,60 voor een euro, in april dit jaar nog 1,30 en op dit moment ca. 1,10!
Reden voor het Rudolf Steiner Verlag om per 8 september de europrijzen van een groot deel van haar assortiment aan te passen. Delen uit de Rudolf Steiner Gesamtausgabe zullen maar liefst gemiddeld 25% duurder worden, de Taschenbücher zo’n 10%.
We wisten al dat het werk van Rudolf Steiner in overdrachtelijke zin onbetaalbaar was, maar….

Verder blijkt uitgeverij Zevenster nu definitief te zijn gestopt. Er verschenen al geruime tijd geen nieuwe titels meer, maar het is nu ook niet meer mogelijk de resterende titels te bestellen. Dat heeft o.a. tot gevolg dat er geen tweetalige uitgave van de Weekspreuken van Steiner meer is en dat de teksten van de Oberufer kerstspelen, en dan met name het Paradijsspel en het Driekoningenspel (van het Kerstspel is er nog een uitgave van uitgeverij  Pentagon) niet meer leverbaar zijn. Welke uitgever gaat daar wat aan doen?

Nog even terug naar 1913: twee boeken die deze periode (en de jaren ervoor en erna) in Dornach en Europa op boeiende wijze beschrijven wil ik hier noemen, beide van Russische auteurs, verkrijgbaar in het Duits.
Het eerste is het boek van Andrej Belyj, Verwandeln des Lebens, waarvan recent een fraaie heruitgave verscheen. Meer informatie op Michel Gastkempers weblog.
Het andere is het boek Die grüne Schlange, de autobiografie van Margarita Woloschin (1882-1973). Ik las het boek eindelijk eens deze zomer en dat was echt een genoegen.